Invaginacija crijeva je uvlacenje jednog dijela crijeva u drugi. Ona se kod pasa vrlo rijetko javlja. Najcesce se javlja kod stenadi, a uvrnuce uglavnom nastaje na tankom crijevu, pretezno na ileumu odnosno prelazu ileuma u kolon (ostium ileo-caeco-colicum)

Etiologija

Uzrok invaginacije crijeva su u vecini slucajeva grcevite, jake konrakcije-peristaltike crijeva, uglavnom izazvane jakim invazijama sa crijevnim parazitima. Ovo se posebno desava kod stenadi u njihovom intenzivnom razvoju. Invaginacija moze nastati I u svim drugim slucajevima kada je crijevna peristaltika pojacana I ubrzana, a kontra peristalticni talasi izrazeni, sto se obicno desava kod ucestalih I profuznih proliva.

Anatomske promjene

Anatomske promjene su slicne kao I kod volvulusa (zapetljaja crijeva), s tom razlikom sto se umjesto zavezljaja crijeva u abdomenu na tankim crijevima najcesce ileumu, srecemo kobasicasti dio drijeva koji se uvukao u susjedni zajedno sa pripadajucim meneterijumom I mezenterijalnim krvnim sudovima. Kobasicasta, valjkasta tvorevina moze da bude duzine od nekoliko santimetara, pa do pola mentra vise, na kojem se vidno zapaza uvlacenje dijela crijeva u susjedno. Navedena kobasicasta tvorevina je zatvoreno crvene boje, otecena, napeta, a seroza sjajna (ukoliko nije doslo do visceralnog peritonitisa). Supserozno tkivo je imbibirano krvlju. Mezenterijalni krvni sudovi su ispunjeni krvlju I maksimalno prosireni U trbusnoj supljini moze da s enadje veca ili manja kolicina crvenkaste-serozno-zuckaste tecnosti (transudat).
Kranijalno od mjesta invaginacije mogu da se nagomilavaju gasovi sto izaziva povecanje obima crijeva, pa I zeluca. Meteorizam crijeva I zeluca dovodi do potiskivanja krvi iz predjela splanhikusa sa svim posljedicama koje se negativno ispoljavaju na cirkulacioni system pa I opste stanje psa.

Simptomi

Simptomi su slicni, skoro identicni kao kod zavezljaja crijeva. Osnovni symptom he ‘trijas stranog tijela’ (prekid apetita, povracanje I prekid defekacije). Ukoliko je doslo do potpune potistenosti, neveselosti sa neprekidnim lezanjem I ogranicenim kretanjem, koje je ponekada praceno otezanim u ubrzanim disanjem, a uz povecanje abdomea I bolnog trbusnog zida, sa velikom vjerovatnocom mozemo posumnjati na crijevni ileus – invaginaciju. Ukoliko pri palpaciji abdomena konstatujemo I napipamo u abdominalnoj supljini kobasicastu tvorevinu razlicite duzine koja je bolna pri palpaciji, a njen kraj I pocetak se jasno zapazaju, onda su sumnje opravdane na invaginaciju crijeva. Ponekada dolazi do tecnog proliva sa ruzicastim zadrzajem skoro krvavim, sto je takodje znak za invaginaciju crijeva.
Opste stanje psa je promijenjeno, pas je neveseo, potisten, stalno lezi, neodaziva se na poziv vlasnika, a ponekada stenje I cvili. Tjelesna temparatura obicno je u granicama normale, sem slucajevima kada je nastao peritonitis, kada moze da bude povisena. Punckijom abdomena dobijamo serozan bistar zuckast transudat ili sa primjesama krvi – crvenkast.

Dijagnoza

U slucajevima kada je trbuh opusten I nije napet kod malih rasa I stenadi, dijagnoza se moze postaviti palpacijom. Pri palpaciji abdomena nalazimo kobasicastu tvrdu tvorevinu ciji se pocetak I zavrsetak moze konstatovati I priblizno odrediti njena duzina. Ukoliko na osnocu anamneze dobijemo podatke da je kod oboljelog psa prisutan sindrom ‘trijas stranog tijela’, tecan I krvava proliv, moze se sa velikom vjerovatnocom postaviti dijagnoza invaginacije crijeva.
Dijagnoza sa sigurnoscu moze se postaviti rentgenoskopijom, uz pomoc kontrasnog sredstva. Pojava transudata pri punciji abdomena, vazan je dijagnosticki symptom.

Terapija

Lijecenje je jedino moguce hiruskom intervencijom. Sa hiruskom intervencijom ne treba oklijevati jer se invaginirani dio crijeva moze sve vise povecavati, a nekroza I putrifikacija crijeva moze uznapredovati Sve je ovo znacajno I presudno za hirusku intervenciju.
Ukoliko je doslo do meteorizma crijeva I zeluca, potrebno je gasove iz zeluca I crijeva ispustiti sondom ili punkcijom zeluca I crijeva.
Invaginirani dio crijeva, kad god je to moguce I svakom slucaju treba reponirati. Ukoliko ovo nije moguce, ili je doslo do nekroze na mjesti invaginacije, treba izvrsiti entero-anastomozu. Pocetni dio invaginiranog dijela crijeva zbog njegove natecenosti cesto otezava repoziciju, zbog cega ga treba sa 3-4 uzduzna I paralelna reza na spoljnoj serozi ‘prosiriti’ I na taj nacin omoguciti repoziciju.
Ukoliko je nemoguce izvrsiti repoziciju ili je doslo do nekroze I putrifikacije invaginiranog dijela crijeva, treba izvrsiti radikalan hiruski zahvat. Resekcijom na zdravom dijelu crijeva treba odbaciti invaginirani dio zajedno sa regionalnim mezenterijumom I mezenterijalnim krvnim sudovima, a zatim izvrsiti entero-anastomozu.
Ukoliko se uspjesno izvrsi repozicija invaginiranog dijela crijeva, neophodno je pri zatvaranju abdomena naciniti enteroskopiju I to bas na mjestu gdje je nastala invaginacija, jer u protivnom ona se moze na istom mjesti ponoviti. Kod resekcije crijeva I entero-anastomoze ne treba vrsiti enteropeksiju.

Tekst preuzet sa BalcanCinologu
Hvala Pettite